Deneme nasıl yazılır: sorudan temiz bir son taslağa (MLA, APA, Chicago)
Soruyu parçalarına ayırın, bir savda karar kılın, her nokta için bir paragraf planlayın, hızlı yazın, yazarken atıf yapın ve bir biçimlendirme turuyla bitirin. MLA, APA ve Chicago'nun sayfada neler istediğinin kısa bir karşılaştırmasıyla ve aynı adımların WriterMorph'taki karşılığıyla.


Dönem sonunda denemeler bir arada gelir, çoğu zaman da aynı haftaya düşen son tarihlerle. İyi gidenler genellikle aynı sırayı izler: neyi sorduğunu anlayana kadar soruyu okuyun, neyi savunacağınıza karar verin, paragrafları planlayın, onları hızla yazın ve biçimlendirmeyi sondaki ayrı bir tura bırakın. Atıflar sonradan değil, yazarken girer.
Bu yazı bu adımların üzerinden geçiyor, en yaygın üç atıf stilinin sayfada ne istediğini karşılaştırıyor ve sonra aynı işi WriterMorph'ta gösteriyor.
Soruyu parçalarına ayırın
Zayıf denemelerin çoğu, sorulandan biraz farklı bir soruyu yanıtlar. Tek bir kaynak okumadan önce soruyu kopyalayın ve içinde üç şeyi işaretleyin:
- Görev sözcüğü. Çözümleyin bir şeyin nasıl işlediğini sorar; karşılaştırın benzerlik ve farkı ister; değerlendirin gerekçeleriyle bir yargı ister; tartışın birden fazla görüşü tartmanızı ve yine de bir yerde karar kılmanızı ister. Bunların hiçbiri için betimlemek tek başına nadiren yeterlidir.
- Konu ve sınırları. Bir dönem, bir metin, bir yer, bir kuram. "Romanın ikinci yarısında" ya da "2000'den bu yana" gibi ifadeler sorunun parçasıdır.
- Koşullar. Kelime sınırı, kaynakların sayısı ve türü, atıf stili, teslim tarihi ve varsa değerlendirme ölçütleri. Ölçütler, değerlendirenin neye bakacağını söyler; onları son akşam değil, şimdi okuyun.
Sonra soruyu kendi sözcüklerinizle, yanıtlayabileceğiniz tek bir soru olarak yeniden yazın. Yazamıyorsanız hocanıza şimdi sorun. Bu soru ilk haftada olağandır, teslimden önceki gece ise tuhaf kaçar.
Savunmaya değer bir sav bulun
Sav ya da tez, bir iki cümlelik yanıtınızdır. Makul bir okurun karşı çıkabileceği bir şey olmalıdır; yoksa savunulacak bir şey kalmaz. Karşılaştırın:
- Kütüphaneler topluluklar için önemlidir. Doğru, ama kimse buna itiraz etmez; bu yüzden denemenin gidecek bir yeri yoktur.
- Halk kütüphaneleri kitap depoları değil, kentsel bir altyapıdır: herkese çevrimiçine taşınmış hizmetlere erişim, buluşmak için ücretsiz bir yer ve okuduklarını değerlendirme becerisi sağlarlar.
İkincisi daha dardır, yanlış olabilir ve şimdiden üç gerekçe sayar. Bu gerekçeler gövde paragraflarınız olur. Aşağıda gösterilen, WriterMorph'taki örnek denemenin tezi de budur.
Savınız siz okudukça ve yazdıkça değişecek. Bunda sorun yok; yalnızca son hâlinin denemenin gerçekte savunduğu şeyle örtüştüğünden emin olun ve girişi en son yeniden yazın.
Her nokta için bir paragraf planlayın
Yazmaya başlamadan önce savı bir paragraf listesine dönüştürün. Her gövde paragrafı savı destekleyen tek bir noktayı ortaya koyar ve sıranın bir mantığı olmalıdır: çoğu zaman en temel gerekçe önce, en şaşırtıcısı en sonda. Bir gövde paragrafı için yaygın bir biçim:
- Noktayı ortaya koyan bir konu cümlesi.
- Kanıt: atfıyla birlikte bir alıntı, bir sayı, bir örnek.
- Açıklama: kanıtın neyi gösterdiği ve noktayı nasıl desteklediği. Değerlendirenlerin ödüllendirdiği, öğrencilerin ise kestiği kısım budur.
- Sava ya da bir sonraki paragrafa uzanan bir bağlantı.
Sonra toplamın sınıra sığması için her parçaya bir kelime bütçesi verin. 2.000 kelimelik bir denemede giriş ve sonuç için yaklaşık 250'şer kelime, gövdeye 1.500 kelime bırakır: yaklaşık 350 kelimelik üç nokta ve yaklaşık 250 kelimelik bir karşı argüman. Savınıza yöneltilebilecek en güçlü itirazı yanıtlamak ve neden yanıtınızı değiştirmediğini söylemek, bir denemeyi genellikle daha az değil, daha ikna edici yapar.
Hızlı yazın, sonra yeniden okuyun
Önce gövdeyi, istediğiniz sırayla yazın; giriş ve sonucu en sona, denemenin neyi savunduğunu bildiğiniz zamana bırakın. Yazarken cümleleri cilalamayın. Daha iyi bir kelimeye, bir tarihe ya da bir sayfa numarasına ihtiyacınız olursa [KONTROL] gibi bir işaret bırakın ve devam edin; hepsini sonra tek seferde düzeltin.
Taslak tamamlandığında onu soru yanınızda dururken okuyun. Her paragraf soruyu yanıtlıyor mu? Sonuç, girişi tekrarlamak yerine denemenin neyi gösterdiğini söylüyor mu?
Yazarken atıf yapın
Bir kaynağı kullandığınız anda, ister alıntı ister başka sözcüklerle aktarım olsun, atfı koyun: başka sözcüklerle aktarım da en az bir alıntı kadar atıf gerektirir. Her kaynak için tam künyeyi, alıntılayabileceğiniz her şeyin sayfa numaralarını ve denemenin neresinde kullandığınızı içeren tek bir not tutun. Atıfları sonda eklemek, artık elinizde olmayan sayfa numaralarının peşine düşmek demektir.
Atfın nasıl görüneceğine stil kılavuzunuz karar verir; bu yüzden başlamadan önce hangi stili kullandığınızı bilin.
Sayfada MLA, APA ve Chicago
Üç stil temel konularda anlaşır: çift satır aralıklı metin, 1 inçlik (2,5 cm) kenar boşlukları ve Times New Roman 12 pt gibi okunaklı bir yazı tipi. Ayrıldıkları nokta, bilgilerin nereye gideceğidir:
| MLA (9. baskı) | APA (7. baskı, öğrenci ödevi) | Chicago (notlar ve kaynakça) | |
|---|---|---|---|
| Yaygın olduğu alanlar | Edebiyat ve diller | Psikoloji, eğitim, sosyal bilimler | Tarih ve sanatlar |
| Başlık sayfası | İstenmedikçe yok; 1. sayfada bir başlık bloğu (adınız, hocanız, ders, tarih) | Var: başlık, adınız, kurum, ders, hoca, teslim tarihi | Hocanız isterse çoğu zaman var; yoksa başlık 1. sayfada |
| Sayfa üstbilgisi | Sağ üstte soyadınız ve sayfa numarası | Sağ üstte yalnızca sayfa numarası | Sayfa numaraları |
| Metin içinde | Yazar ve sayfa: (Smith 45) | Yazar, yıl ve alıntılarda sayfa: (Smith, 2020, p. 45) | Üst simge bir not numarası; kaynak dipnotta ya da sonnotta |
| Sondaki liste | Works Cited (alıntılanan eserler) | References (kaynaklar) | Bibliography (kaynakça) |
Baskılar önemlidir. Chicago'nun notlar ve kaynakça sistemi artık Chicago Manual of Style'ın 18. baskısını izler; bu baskı, açıklık için gerekmedikçe bir kitap künyesinde yayın yerini artık istemez. 17. baskı için yazılmış kılavuzlar onu hâlâ içerir. Pek çok öğrenciden, Chicago'yu öğrenci ödevlerine uyarlayan Turabian'ın Manual for Writers'ına uyması istenir. APA'nın özeti, hocanız istemedikçe bir öğrenci ödevinde genellikle gerekmez.
Bunlar temel bilgilerdir ve Purdue OWL'un MLA genel biçimi ve MLA metin içi atıflar, APA genel biçimi ve APA metin içi atıflar ile Chicago genel biçimi kılavuzlarından alınmıştır. Ders kılavuzunuz ve hocanız her zaman önce gelir.
Son biçimlendirme turu
Biçimlendirmeyi en sona, tek bir turda ve bir kontrol listesiyle yapın:
- Başlık bloğu ya da başlık sayfası, stilinizin istediği her öğeyi onun sırasıyla içeriyor.
- Sayfa numaraları ve üstbilgi her sayfada doğru.
- Metinde atıf yapılan her kaynak sondaki listede, listedeki her kaynağa da metinde atıf yapılmış.
- Liste alfabetik sırada ve asılı girintili.
- Alıntılar birebir ve sayfa numaralı.
- Kelime sayısı, dersinizin sayılmasını istediği kısımlar sayılarak sınırın içinde.
- Dosya adı ve biçimi, teslim sisteminin istediği gibi.
WriterMorph'ta deneme yazmak
Bir deneme şablonuyla başlayın
Dosya › Yeni Proje… (⇧⌘N) komutunu seçin. Akademik kategorisinde Deneme (MLA 9), Araştırma Makalesi (APA 7) ve notlar ile kaynakça için kurulmuş Deneme (Chicago) bulunur; Öğrenci kategorisinde ise Beş Paragraflı Deneme, Argümantatif Deneme ve 650 kelimelik bir Üniversite Başvuru Denemesi vardır.
En üstteki resimde görülen Deneme (MLA 9) şablonu size başlık bloğu ve başlık, giriş, üç gövde paragrafı, bir karşı argüman, sonuç ve Works Cited sayfası için birer kart verir. Her kart oraya ne gireceğini söyler: başlık kartı MLA başlık bloğunun dört satırını, Works Cited kartı ise MLA'nın temel öğelerini ve bir kontrol listesini sıralar. Paragrafların 2.000 kelimelik bir deneme için kelime hedefleri vardır; böylece ilerleme çubukları hangi paragrafın kısa kaldığını hemen gösterir. Source Notes (kaynak notları) ve Quotation Bank (alıntı bankası) içeren bir Research Notes (araştırma notları) klasörü denemenin dışında kalır ve asla derlenmez. Hedefleri kendi sınırınıza göre değiştirin.
Bitmiş bir örnek için Yardım › Demo Projeleri'nden halk kütüphaneleri üzerine örnek bir MLA denemesi olan Why Libraries Still Matter'ı açın ya da onu Örnek projeler sayfasından indirin. Kaynakları ve kişileri uydurmadır.


Argümanı ve kelime bütçesini planlayın
Deneme Planlayıcısı, Akademik ve Araştırma örnekleri arasındaki bir Live Page'dir. Örnek denemede tezi, denemenin kısımlarından okunan bir paragraf planını, her savdan kanıtına uzanan bir argüman haritasını, karşı argümanı ve çürütmeyi ve kelime sayısını sınıra karşı tutar. Live Pages bir Labs özelliğidir: Ayarlar › Labs'ta HTML sayfalarını küçük uygulamalara dönüştürün (Live Pages) anahtarını açın, sonra kenar çubuğunda Yeni ▾ › Live Page ▸ › Örnekler ▸ menüsünü seçin.


Live Pages olmadan da planlamayı Pano (⌘2) yapar: her paragraf için bir kart, noktası da sinopsisinde. Başka bir sırayı denemek için kartları sürükleyin.
Atıflar ve notlar
Proje › Kaynakça… kaynakları Zotero, EndNote ve Bookends'in dışa aktarabildiği biçimler olan BibTeX, CSL JSON ya da RIS olarak içe aktarır. Ekle › Atıf… imlecin bulunduğu yere, isteğe bağlı bir sayfa numarasıyla bir atıf ekler. Derleme'de Atıfları biçimlendir atıfları Author–Date (APA) (yazar–tarih), Chicago Author-Date ya da Numeric (numaralı) biçiminde yazar ve kaynakları sonda listeler. Aralarında bir MLA stili yoktur; bu yüzden bir MLA denemesinde (Smith 45) gibi atfı kendiniz yazın ve Works Cited girdilerini de kendi kartlarına siz girin.
Chicago notları için not numarasının geleceği yerde Ekle › Dipnot (⌃⌘8) komutunu seçin ve notu yazın. Derleme, onu PDF'te ve Word'de sayfanın altında gerçek bir dipnota dönüştürür.
Son taslağı derleyin
Proje › Derle… (⌥⌘E) komutunu ve Metin hazır ayarını seçin: US Letter, Times New Roman 12 pt, çift satır aralığı, 1 inçlik kenar boşlukları; bu, üç stilin temel sayfasıyla örtüşür. Çalışan üstbilgisi kitap metinleri için hazırlanmıştır; bu yüzden Word (DOCX) olarak derleyin, stilinizin istediği üstbilgiyi Word'de ayarlayın ve sonra yukarıdaki kontrol listesinin üzerinden geçin. Ayarlar hakkında daha fazlası metninizi biçimlendirme ve derleme yazısında.
Bu akşam sorudan başlayın: onu ilk karta kopyalayın, görev sözcüğünü ve sınırları işaretleyin ve savınızı tek bir cümleyle yazın; yarın değişecek olsa bile.