WriterMorphHiMorph® tarafından Mac App Store'dan indirin
TR (Dil: Türkçe)

Roman nasıl planlanır: tek cümleden sahne listesine

Öncülü tek cümleyle yazın, dönüm noktalarını bulun, hikayeyi sahne kartlarına bölün ve boşluklar görünene kadar kartların yerini değiştirin. Sonra aynısını WriterMorph'ta yapın.

The Salt Archive'da Görsel Planlayıcı tuvali: I. Perde kartının altında Low Water, The Tab on the Wall ve A Hundred Years Back gibi sahne kartları; her birinde bir sinopsis, bir durum, karakterleri ve hedefe karşı kelime sayısı görünüyor.The Salt Archive'da Görsel Planlayıcı tuvali: I. Perde kartının altında Low Water, The Tab on the Wall ve A Hundred Years Back gibi sahne kartları; her birinde bir sinopsis, bir durum, karakterleri ve hedefe karşı kelime sayısı görünüyor.
Örnek bir gizem romanı olan The Salt Archive'ın sahne kartları, tuvalde I. Perde altında gruplanmış.

Bir roman planı sözleşme değildir. Bir çalışma haritasıdır: hikayenin nerede yön değiştirdiğini ve her sahnenin ne işe yaradığını gösterecek kadar ayrıntılı, taslak sizi şaşırttığında değişebilecek kadar da esnek.

Aşağıdaki yöntem sizi tek bir cümleden, yazmaya başlayabileceğiniz bir sahne listesine götürür. Kağıt üzerinde de her uygulamada da işe yarar; son bölüm aynı yöntemi WriterMorph'ta gösterir.

Tek cümleyle başlayın

Perdelerden ya da bölümlerden önce öncülü tek bir cümleyle yazın. Bu cümlenin üç şeye ihtiyacı var:

İşe yarayan bir kalıp: biri bir şey ister, ama önünde bir engel vardır ve başaramazsa kaybetmeyi göze alamayacağı bir şeyi kaybeder.

Bu siteden indirebileceğiniz örnek bir gizem romanı olan The Salt Archive da böyle bir cümleden yola çıkar: babası boğularak ölen bir arşivci, Kuzey Denizi kıyısındaki liman kasabasına döner ve 1987'deki büyük fırtınada kaybolan gemilerin kasten batırıldığını kanıtlayan bir kayıt defteri bulur. Cümle kişiyi, tetikleyici olayı ve olay örgüsünü harekete geçiren keşfi söyler.

Cümle bir türlü gelmiyorsa sorun genellikle istektedir. Ana karakterinizin peşinde olduğu şeye karar verin; engeller çoğu zaman kendiliğinden belirir.

Randy Ingermanson'ın Kar Tanesi Yöntemi (Snowflake Method), bütün bir planı bu cümleden dışarıya doğru kurar. Cümle bir paragrafa, paragraf bir sayfaya dönüşür; ana karakterlerin her biri kendi özetini alır ve sonunda uzun sinopsis bir sahne listesine dönüşür. Her adımı izlemeseniz bile fikir geçerlidir: katman katman genişletin ve sorunları henüz tek satırlıkken çözün.

Dönüm noktalarını bulun

Pek çok roman üç perdeli yapının bir biçimini kullanır: bir kuruluş, sorunların giderek büyüdüğü uzun bir orta bölüm ve bir çözüm. Bu yapıyı yararlı kılan üç bölümün kendisi değil, aralarındaki kırılmalardır.

Syd Field'ın senaristler için geliştirdiği paradigma bu iki büyük kırılmaya olay örgüsü noktası (plot point) der; fikir romanlara da uyar. Her kırılma için bir satır yazın. Öncül ve dört beş dönüm noktasıyla elinizde bir iskelet olur.

Başka yapılar aynı yolculuğu farklı biçimde böler:

Yaklaşım Kaynağı Neyi planlarsınız Ne için yararlı
Üç perdeli yapı Aristoteles'in başlangıç, orta ve sonu; sinema için Syd Field Kuruluş, çatışma, çözüm ve aralarındaki kırılmalar Neredeyse her roman
Kar Tanesi Yöntemi Randy Ingermanson Bir cümle, sonra bir paragraf, bir sayfa, karakter özetleri ve bir sahne listesi Katman katman planlama
Save the Cat! dönüm noktası çizelgesi Blake Snyder, senaristler için Açılış Görüntüsü'nden Kapanış Görüntüsü'ne, her biri hikayede kabaca belli bir yere düşen on beş adlandırılmış dönüm noktası Temponun denetlenmesi
Kahramanın Yolculuğu Joseph Campbell; Christopher Vogler'ın on iki aşaması Bir yola çıkış, bir büyük sınav ve bir dönüş Arayış ve macera hikayeleri
Freytag piramidi Gustav Freytag, beş perdeli dram üzerine Giriş, gelişme, doruk, çözülme, sonuç Öyküler ve tiyatro oyunları

Hiçbiri kural değildir. Düşünme biçiminize uyanı seçin ve onu hikayeyi sizin yerinize yazması için değil, hikayeyi denetlemek için kullanın.

Perdeleri sahne kartlarına bölün

Şimdi her perdeyi sahnelere bölün; her karta bir sahne. Bir kartın ihtiyacı çok azdır:

Asıl sınav son satırdır. Hiçbir şeyin değişmediği bir sahne, kılık değiştirmiş bir özettir: onu komşu bir sahneyle birleştirin ya da çıkarın. Getirdiği değişikliğin öncül cümlenizle hiçbir ilgisi olmayan bir sahne başka bir kitaba ait olabilir.

Kartları hızlıca, akla geldikleri sırayla yazın. Numaralandırma bekleyebilir.

Yeniden sıralayın ve boşlukları arayın

Kartları perde perde dizin ve bir çizgi roman şeridi gibi sırayla okuyun. Sonra yerlerini değiştirin. Bir açığa çıkış iki sahne sonra daha sert vurabilir; art arda gelen iki sakin sahne aslında tek bir sahne olabilir. Şunlara bakın:

Her boşluk henüz yazmadığınız bir karttır. Her kırılmanın arkasında bir sahne olduğunda ve sıra sağlam durduğunda plan, taslağa başlamak için yeterince hazırdır.

WriterMorph'ta planlama

WriterMorph'ta plan ile kitap aynı kartlardır. Görsel Planlayıcı tuvali, Metin Modu'ndaki Belge Ağacı ve Yazar Zaman Çizelgesi bu kartların hepsini okur; planlarken oluşturduğunuz bir sahne kartı, daha sonra içine yazacağınız belgenin ta kendisidir.

Bir yapıdan başlayın

Dosya › Yeni Proje… (⇧⌘N) komutunu seçin ve şablon galerisinde Kurgu kategorisini açın: Roman — Üç Perde, Roman — 15 Dönüm Noktalı Yapı, Roman — Kahramanın Yolculuğu, Roman (Kısımlı), Öykü (Freytag), Romantik Roman ve Gizem / Gerilim. Her biri klasörleri ve sahne kartlarıyla gelir; her kartta yol gösterici notlar ve bir sinopsis bulunur. Her sahne zaten bir dönüm noktası ve hedef gerilimle etiketlidir; böylece hikaye görünümleri, siz tek kelime yazmadan kitabın şeklini gösterir.

Kurgu kategorisi seçili Proje Şablonları penceresi ve yedi şablonuKurgu kategorisi seçili Proje Şablonları penceresi ve yedi şablonu
Proje Şablonları penceresindeki Kurgu şablonları.

Sahne kartlarını oluşturun

Tuvalde kart türü seçiciyi açmak için ⌘N'ye basın ya da araç çubuğundaki Yeni kart ▾ düğmesini kullanın. Bir kart seçin ve alanlarını doldurmak için Görüntü › Özellikler Paneli'ni (⌥⌘P) açın. Kurgu planlayıcıları Sinopsis, Bakış açısı, Karakterler, Dönüm noktası, Gerilim, Mekan ve Yan olay örgüsü gibi yerleşik alanlarla gelir; kartın yüzünde dörde kadar özellik gösterilebilir. Birkaç kart seçtiğinizde panel Toplu düzenleme'ye geçer; böylece hepsine tek adımda bir dönüm noktası ya da bakış açısı atayabilirsiniz.

Şekli dönüm noktalarıyla karşılaştırın

Görüntü › Yazar Zaman Çizelgesi'ni (⌥⌘T) açın. Bunun için Yazar modu gerekir; kurgu şablonları bu modu sizin için açar. Olay Örgüsü Panosu, yatayda bölümlerin, dikeyde olay örgüsü hatlarının yer aldığı bir ızgaradır. Yapı menüsünden bir dönüm noktası çizelgesi seçin: Üç Perdeli Yapı, Kahramanın Yolculuğu, 15 Dönüm Noktalı Yapı ya da Freytag Piramidi. Yapı değiştirdiğinizde WriterMorph sahnelerinizi yeni dönüm noktalarına yayar; geri döndüğünüzde önceki dönüm noktası atamalarınız geri gelir.

The Salt Archive'da yapı olarak Kahramanın Yolculuğu seçili Olay Örgüsü Panosu: bölümlerin üstünde Sıradan Dünya ve Maceraya Çağrı, kenarda olay örgüsü hatlarıThe Salt Archive'da yapı olarak Kahramanın Yolculuğu seçili Olay Örgüsü Panosu: bölümlerin üstünde Sıradan Dünya ve Maceraya Çağrı, kenarda olay örgüsü hatları
The Salt Archive'ın sahneleri Olay Örgüsü Panosu'nda, Kahramanın Yolculuğu'na yayılmış.

Sonra boşlukları arayın. Hikaye Haritası tüm kitabın dönüm noktası kapsamını gösterir; eksik dönüm noktaları kesikli sütunlar olarak görünür. Boş bir hücreye sağ tıklayıp Buraya yeni sahne'yi seçin. Kitap İstatistikleri, dönüm noktası, karakteri, mekanı ya da özeti olmayan sahneleri Dikkat gerektirir altında listeler. Gerilim paneli, her sahnenin 1'den 10'a kadar puanından kitabın eğrisini çizer; İdeal Şekil bunun üstüne klasik bir üç perdelik şekil yerleştirir.

Sahneleri yeniden sıralayın

Metin Modu için ⌃⌘M'ye basın. Pano (⌘2), sahneleri sinopsisleriyle birlikte fihrist kartları olarak gösterir; bir kartı sürüklediğinizde kitabın sırası değişir. Anahat (⌘3), başlıkları ve sinopsisleri, kendi özellikleriniz de dahil seçtiğiniz sütunlarla listeler. Belge Ağacı'ndaki sıra kitabın sırasıdır ve derleme de bu sırayı izler.

Pano açıkken Metin Modu: solda Belge Ağacı, I. Perde'nin sahneleri sinopsisli ve Son ya da Bitti damgalı fihrist kartları olarakPano açıkken Metin Modu: solda Belge Ağacı, I. Perde'nin sahneleri sinopsisli ve Son ya da Bitti damgalı fihrist kartları olarak
Pano: The Salt Archive'ın I. Perde'si fihrist kartları olarak.

Tuvalde Anahat paneli (⌘L) her kartı bir ağaç olarak listeler. Bir kartı ⌥↑ ve ⌥↓ ile taşıyın; ⌥→ ile girintileyin, ⌥← ile girintisini azaltın.

Küçük başlayın: bir cümle, bir avuç dönüm noktası, bir deste kart; sonra panonun size gösterdiği boşlukları doldurun. Sahnelerin tarihleri olduğunda sıradaki adım zaman çizelgesini tutarlı tutmak.

Adı geçen diğer ürünler (örneğin Scrivener, Final Draft, Microsoft Word, Obsidian, Notion) sahiplerinin ticari markalarıdır. Uyumluluğu açıklamak için ya da müşterilerin kendi sözlerinde anılır; WriterMorph bu ürünlerin sahipleriyle bağlantılı değildir ve onlar tarafından desteklenmez.